Logo Akademii MocTalentu Akademia MocTalentu FUTUREPoznaj siebie. Rozwijaj to, co w Tobie wyjątkowe.
MENU

Future / Poradniki

Artykuł 004 · Dla młodej osoby

Studia czy rok przerwy? Jak porównać możliwości po maturze

Młoda osoba z plecakiem idzie alejką i rozważa możliwości po maturze.
Studia · poznawanie dziedzinyRok przerwy · zdobywanie doświadczeń
Dwie możliwości. W obu jest miejsce na naukę i odkrywanie siebie.

Po maturze możesz rozpocząć studia, zrobić przerwę na pracę lub inne doświadczenia, albo połączyć kilka możliwości. Wybór zależy od tego, czego chcesz się teraz dowiedzieć, jakie masz zasoby i jakie warunki wiążą się z każdą drogą.

Nie musisz wybierać według cudzego kalendarza

Studia mogą dać dostęp do uporządkowanego programu, osób pracujących w danej dziedzinie i zajęć, których trudno spróbować samodzielnie. Wymagają też czasu, regularnej pracy i często decyzji dotyczących mieszkania czy dojazdu. Warto zajrzeć do programu konkretnej uczelni, zamiast zakładać, że każdy kierunek wygląda podobnie.

Rok przerwy może dać czas na pracę, poznanie zawodów lub przygotowanie się do kolejnej rekrutacji. Nie ma jednej obowiązkowej wersji takiego roku. Potrzebuje jednak planu dostosowanego do Twoich warunków, zwłaszcza jeśli zależy Ci na zdobyciu konkretnego doświadczenia.

Porównaj zwykły tydzień, nie tylko nazwę drogi

Przy opcji studiów sprawdź, co już wiesz o zajęciach, pracy własnej, dojazdach i kosztach. Przy przerwie zastanów się, jak wyglądałby tydzień, jeśli planujesz pracować, pomagać bliskim, przygotowywać się do egzaminu albo poznawać nowe możliwości.

Oba obrazy będą początkowo niepełne. Odróżnij informacje potwierdzone od przypuszczeń. Plan znaleziony na stronie uczelni może dotyczyć innego roku, a praca, o której myślisz, nie jest jeszcze pewnym dochodem. Zapisz, co musisz wyjaśnić, zanim oprzesz na tym decyzję.

Nadaj przerwie cel, który da się sprawdzić

Cel nie musi brzmieć „znajdę pomysł na całe życie”. Bardziej pomocne może być pytanie, na które chcesz uzyskać odpowiedź: czy odpowiada mi codzienna praca z ludźmi, jak wygląda wybrany zawód albo czy chcę przygotować się do konkretnego kierunku.

Dobierz działania do pytania. Rozmowa z osobą pracującą w danej branży pokaże jej perspektywę; wolontariat lub projekt mogą dać wycinek doświadczenia; zapoznanie się z programem pomoże sprawdzić wymagania nauki. Żadne z tych działań nie odpowie za Ciebie na wszystkie pytania.

Ważne jest też ustalenie momentu powrotu do planu. Sprawdź aktualne terminy rekrutacji, a jeśli przygotowujesz się do egzaminu — informacje właściwe dla swojej sytuacji. Różne drogi po szkole omawia również materiał Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji.

Policz zasoby i ustal plan awaryjny

Przy każdej możliwości policz wydatki, które potrafisz oszacować: mieszkanie, dojazdy, utrzymanie, naukę i inne stałe koszty. Zaznacz, które środki są potwierdzone, a które dopiero planujesz zdobyć. Jeśli liczysz na pomoc bliskich, porozmawiajcie o jej zakresie.

Plan awaryjny odpowiada na pytanie „co zrobię, jeśli najważniejsze założenie się nie sprawdzi?”. Może dotyczyć nieuzyskania miejsca na studiach, opóźnienia w znalezieniu pracy albo zmiany możliwości mieszkaniowych. Jego zadaniem nie jest przewidzenie wszystkiego, lecz wskazanie jednej dostępnej alternatywy.

Kiedy plan zależy od czegoś, czego jeszcze nie wiesz

Załóżmy, że przerwa miałaby być finansowana z pracy, której jeszcze nie masz. Sprawdź kilka aktualnych ogłoszeń, planowany czas dojazdu i koszty utrzymania, a następnie zapytaj, do kiedy możesz ustalić warunki zatrudnienia. Porównaj plan także w wariancie, w którym praca zacznie się później. Jeśli bez niej nie pokryjesz podstawowych kosztów, potrzebujesz dodatkowego źródła utrzymania albo innego planu; samo znalezienie ogłoszenia nie potwierdza dochodu.

Jeśli rozważasz przerwę po szkole lub zmianę pracy, sprawdź również, na jakich zasadach masz dostęp do świadczeń zdrowotnych i czy musisz coś zgłosić. Zasady zależą od Twojej sytuacji. Możesz zacząć od informacji NFZ o ubezpieczeniu, a w razie wątpliwości zapytać NFZ o swoją sytuację.

Zrób jedną próbę przed dużą decyzją

Rozmowa ze studentem, opis programu, kontakt z organizacją czy małe zadanie związane z interesującą Cię dziedziną mogą pomóc sformułować lepsze pytania. Wybierz próbę dostępną w Twoim czasie i budżecie. Po niej sprawdź, co wiesz więcej i jaka informacja nadal jest potrzebna.

Jeśli porównujesz sposób organizacji nauki, pomocny będzie poradnik studia dzienne czy zaoczne. Badanie talentów i rozmowa mentoringowa są dodatkowymi możliwościami poznawania siebie; nie zastępują sprawdzenia kosztów, terminów i konkretnych ofert.

Chwila dla Twojej decyzji

Porównaj obie drogi po swojemu

Rozwiń wybrany temat. Odpowiedz sobie lub zapisz odpowiedzi w notatniku. To ćwiczenie refleksyjne — nie test ani rekomendacja wyboru.

1. Cel — czego chcę się dowiedzieć?

Jeśli wybiorę studia

Co w tej dziedzinie naprawdę chcę poznać? Które zajęcia pomogą mi to sprawdzić?

Jeśli wybiorę rok przerwy

Jakie doświadczenie chcę zdobyć? Po czym poznam, że przybliżyło mnie do decyzji?

2. Codzienność — jak będzie wyglądał mój tydzień?

Jeśli wybiorę studia

Jak połączę zajęcia, naukę własną, dojazdy i odpoczynek? Co już wiem, a co tylko sobie wyobrażam?

Jeśli wybiorę rok przerwy

Co konkretnie będę robić? Jak zadbam o regularność, kontakty z ludźmi i czas dla siebie?

3. Zasoby — czego potrzebuję?

Jeśli wybiorę studia

Jakie koszty muszę pokryć? Jakie wsparcie mam potwierdzone? Czego muszę dowiedzieć się od uczelni?

Jeśli wybiorę rok przerwy

Z czego sfinansuję ten czas? Jaki mam plan, jeśli wybrana praca lub projekt nie dojdą do skutku?

Twój następny krok: „W tym tygodniu sprawdzę… przez…”. Wybierz jedną brakującą informację i sposób jej zdobycia.

Studia czy przerwa? Poznaj też własny sposób działania

Dobra decyzja uwzględnia nie tylko dostępne możliwości, ale i to, co jest ważne dla Ciebie. Zobacz, jak badanie talentów Gallupa i rozmowa mentoringowa w MocTalentu Future mogą pomóc Ci uporządkować tę refleksję.

Poznaj program Future →

Źródła i charakter materiału

Ćwiczenia są propozycją redakcyjną Akademii. Nie są testem diagnostycznym. Informacje źródłowe oddzielamy od pytań do własnej refleksji.