Logo Akademii MocTalentu Akademia MocTalentu FUTUREPoznaj siebie. Rozwijaj to, co w Tobie wyjątkowe.
MENU

Future / Poradniki

Artykuł 020 · Odkrywaj bez presji

Nic mnie nie interesuje — jak odkrywać swoje zainteresowania bez presji?

Młody mężczyzna z aparatem poznaje fotografię podczas spaceru.
Daj sobie przestrzeń na małe próby — ciekawość może pojawić się w działaniu.

Pytanie „co Cię interesuje?” może być trudne, gdy nie masz gotowej odpowiedzi. Nie każdy ma jedną pasję, którą od razu potrafi nazwać. Ciekawość bywa niewielka na początku: coś przyciąga uwagę na chwilę, a dopiero później okazuje się, czy chcesz poznać to bliżej.

Zacznij od tego, ile masz dziś przestrzeni. Jeśli masz siłę na próbę, wybierz coś dostępnego i krótkiego. Jeśli brakuje Ci energii również na codzienne sprawy, ważniejsze może być zadbanie o wsparcie niż dokładanie sobie kolejnego zadania.

Zainteresowanie tematem nie zobowiązuje do wykonywania związanej z nim pracy. Możesz lubić słuchać rozmów o sporcie, śledzić wyniki albo po prostu kibicować, bez potrzeby trenowania czy wybierania zawodu z tej dziedziny.

Jeżeli jakaś rzecz budzi choć trochę ciekawości, zacznij od pytania o konkretną czynność: „Co robisz, kiedy się tym zajmujesz?”. Nie musisz od razu samodzielnie próbować ani podejmować decyzji o przyszłości.

Najpierw zapytaj, czego dziś potrzebujesz

Zdanie „nic mnie nie interesuje” nie zawsze oznacza to samo. Czasem trudno wybrać spośród nieznanych możliwości, czasem dawne zajęcia przestały cieszyć, a czasem brakuje sił także na codzienne sprawy. Zanim zaczniesz szukać zajęcia, przyjrzyj się temu, czego teraz potrzebujesz.

Jeśli masz przestrzeń na szukanie, wybierz jedno pytanie z dalszej części poradnika. Jeśli dziś brakuje Ci siły, nie traktuj listy pomysłów jak kolejnego obowiązku. Możesz powiedzieć zaufanej osobie: „Nie mam teraz energii na planowanie. Potrzebuję najpierw porozmawiać o tym, jak się czuję”.

Brak zainteresowań sam w sobie nie jest diagnozą. Jeżeli przez dłuższy czas niewiele sprawia Ci przyjemność, samopoczucie się pogarsza lub trudno Ci funkcjonować, warto porozmawiać z zaufaną osobą i rozważyć kontakt z psychologiem lub lekarzem. Mentoring rozwojowy nie zastępuje takiej pomocy. Materiały UNICEF podpowiadają, jak rozmawiać o zdrowiu psychicznym i szukać wsparcia. [2]

Zastąp pytanie o pasję czymś mniejszym

Nie musisz wiedzieć, co chcesz robić przez lata. Przypomnij sobie ostatnie dni i zapytaj:

  • Co zwróciło moją uwagę choć na chwilę?
  • Przy czym chciałam lub chciałem wiedzieć, dlaczego coś działa?
  • Jakie zadanie było neutralne albo znośne, nawet jeśli nie zachwycało?
  • O czym chciałabym lub chciałbym porozmawiać bez myślenia o pracy?

Odpowiedź może dotyczyć muzyki, drogi do szkoły, sposobu działania aplikacji lub rozmowy z kimś bliskim. Nie musisz przekształcać jej w plan kariery. Niektóre zainteresowania zostają po prostu częścią życia.

SPOKOJNE PRÓBY · OPCJONALNIE

Wybierz tylko to, na co masz przestrzeń

To pomysły, nie lista obowiązków. Zaznaczenia nie są wysyłane ani trwale zapisywane.

Obserwacja lub pytanie
Krótka próba
Kiedy brakuje siły

Jeżeli przez dłuższy czas nic nie sprawia przyjemności lub trudno funkcjonować, warto rozważyć pomoc psychologa albo lekarza. Mentoring jej nie zastępuje.

Oglądanie i wykonywanie to dwa różne doświadczenia

Możesz lubić oglądać materiały o gotowaniu, ale nie mieć ochoty pracować w kuchni. Możesz zaciekawić się filmem o architekturze, a dopiero później odkryć, czy wolisz rysowanie, obserwowanie przestrzeni czy rozmowę z ludźmi o ich potrzebach.

Wybierz aktywność dostępną bez dużych wydatków. Przez kilka minut obejrzyj instrukcję, zrób prosty szkic, uporządkuj informacje lub zadaj jedno pytanie osobie, która coś tworzy. Ustal wcześniej czas zakończenia i warunki bezpieczeństwa. Jeśli potrzebujesz materiałów albo pomocy drugiej osoby, sprawdź, czy są dostępne.

Po próbie zapisz trzy słowa: ciekawe, neutralne, męczące. Nie musisz użyć wszystkich. Dopisz, co dokładnie wywołało reakcję: sama czynność, tempo, praca w grupie czy może hałas. To pomaga odróżnić brak zainteresowania od nieodpowiednich warunków.

Jedno pytanie zamiast poszukiwania pasji

Przykład: Leon mówi, że nic go nie interesuje. Podczas spacerów zwraca jednak uwagę na to, gdzie łatwo się poruszać, a gdzie brakuje wygodnego przejścia. Wybiera jedno publiczne miejsce i zapisuje dwie rzeczy, które pomagają użytkownikom, oraz jedną, której chciałby lepiej się przyjrzeć.

Po tej obserwacji nie wie jeszcze, czy chce studiować projektowanie. Pojawia się za to pytanie: „Kto decyduje o takich rozwiązaniach i jak sprawdza potrzeby osób korzystających z przestrzeni?”. Leon może poszukać odpowiedzi lub zostawić temat na później. Jedna próba nie musi stać się powołaniem.

To prywatna obserwacja, nie fachowa ocena dostępności miejsca.

Brak ochoty na powrót do aktywności też jest informacją. Możesz wybrać inną rzecz albo odpocząć. Jeśli trudność dotyczy również codziennego funkcjonowania i utrzymuje się, rozmowa o samopoczuciu oraz potrzebnym wsparciu jest ważniejsza niż kolejna próba zainteresowania się czymś.

Wybierz próbę dopasowaną do swoich warunków

Zanim zaczniesz, sprawdź trzy rzeczy: czy aktywność jest bezpieczna, czy potrzebujesz zgody lub pomocy innych osób oraz czy masz potrzebny czas i materiały. Nie musisz kupować sprzętu, żeby przekonać się, czy ciekawi Cię zadanie. Zamiast tego możesz obejrzeć publiczny materiał, zapytać o doświadczenie lub przygotować prosty szkic.

Umów się ze sobą, że wolno zakończyć próbę wcześniej. Jeżeli nie sprawia Ci przyjemności albo jest zbyt wymagająca, zanotuj tylko, co się wydarzyło. Odpowiedź „nie chcę tego teraz robić” też pomaga zdecydować, czego dziś potrzebujesz.

Gdy ktoś proponuje Ci aktywność, możesz poprosić o szczegóły: „Ile to potrwa?”, „Czy mogę najpierw zobaczyć, jak to wygląda?” i „Czy mogę zrezygnować?”. Zainteresowanie może rosnąć stopniowo, lecz nie musi.

Jeśli próba była nudna

Nuda nie zawsze mówi, że cały temat jest nieciekawy. Zastanów się, czy nie odpowiadała Ci sama czynność, sposób jej wyjaśnienia, tempo lub warunki. Jeśli nie masz ochoty tego analizować, też możesz po prostu na razie odłożyć temat.

Nie ma obowiązku powtarzania wszystkiego w lepszych warunkach. Możesz skreślić daną próbę, zmienić ją albo zrobić przerwę. Planowanie nauki i poznawanie możliwości warto dopasować do własnych okoliczności. [1]

Jak poprosić o pomoc bez gotowej odpowiedzi

Prośba o pomoc nie wymaga gotowego planu. Możesz powiedzieć: „Nie wiem jeszcze, co mnie interesuje. Pomoże mi, jeśli mnie wysłuchasz” albo „Chcę sprawdzić jedną rzecz, ale nie wiem, od czego zacząć”.

Jeżeli pytania o przyszłość pojawiają się codziennie, możesz poprosić o konkretną zmianę: „Chciałbym wrócić do tego tematu w weekend, a dziś odpocząć”. Druga osoba może się martwić, jednak szukanie odpowiedzi pod presją nie musi pomagać.

Jeśli pierwsza osoba nie może pomóc albo nie traktuje Twojej prośby poważnie, spróbuj zwrócić się do innej zaufanej osoby, pedagoga lub psychologa szkolnego, psychologa albo lekarza. Możesz powiedzieć, jak długo trudność trwa i co zmieniło się w Twojej codzienności; nie musisz samodzielnie określać jej przyczyny. W materiałach UNICEF o zdrowiu psychicznym znajdziesz wskazówki, kiedy i gdzie szukać wsparcia oraz jak o nie poprosić.

Możesz wybrać jedno pytanie, które ma dziś sens, albo zrobić przerwę bez zapisywania czegokolwiek. Rozmowa o samopoczuciu jest równie ważnym początkiem jak próba nowej aktywności.

Przestrzeń na poznawanie siebie

Możesz poznawać zainteresowania we własnym tempie. Jeśli chcesz osobno przyjrzeć się talentom, sprawdź program Future. Mentoring nie zastępuje pomocy specjalistycznej.

Poznaj Future i warunki udziału →

Źródła i charakter poradnika

[1] Europass — Zaplanuj swoją naukę. Informacje o planowaniu nauki i zainteresowaniach.

[2] UNICEF — materiały o zdrowiu psychicznym dla młodych osób. Wskazówki dotyczące emocji i możliwości szukania wsparcia.