Jak wybrać kierunek studiów, gdy jeszcze nie wiesz, czego chcesz?

Wybór studiów nie zaczyna się od znalezienia jednej odpowiedzi na całe życie. Zacznij od kilku możliwości, które chcesz poznać bliżej, i sprawdź, czego będziesz się na nich uczyć, jakie są warunki przyjęcia oraz jak może wyglądać Twoja codzienność.

Jeśli nie masz jeszcze żadnego kierunku, to również jest punkt wyjścia. Potrzebujesz najpierw informacji o sobie i dostępnych drogach, a dopiero potem porównania ofert konkretnych uczelni.

1. Zbierz przykłady z własnego życia

Zamiast pytać wyłącznie „jaki przedmiot lubię?”, przyjrzyj się temu, co robisz podczas różnych zajęć. Czy bardziej interesuje Cię znalezienie odpowiedzi, wyjaśnienie jej innym, wykonanie projektu, rozmowa czy rozwiązywanie problemu? Zauważ też, które warunki pomagają Ci pracować: czas na samodzielne myślenie, współpraca albo możliwość sprawdzenia czegoś w praktyce.

Nie każda czynność, którą lubisz, musi stać się Twoim zawodem. Takie obserwacje pomagają jednak sformułować pytania o studia: ile będzie pracy z ludźmi, ile samodzielnych zadań, jak często powstają projekty i co trzeba będzie opanować od podstaw.

Jak przejść od czynności do możliwych kierunków?

Nie musisz od razu wymyślić nazwy studiów. Zacznij od zadania, które chcesz poznać: może ciekawi Cię wyjaśnianie innym trudnych rzeczy, projektowanie przedmiotów albo szukanie informacji. Jeżeli nic nie przychodzi Ci do głowy, przejrzyj opisy kilku różnych zajęć i wybierz jedno, o którym chcesz dowiedzieć się więcej. Ciekawość na początek wystarczy — nie jest obietnicą, że polubisz całą dziedzinę.

Poszukaj, w jakich dziedzinach pojawia się wybrana czynność, a następnie sprawdź powiązane kierunki w publicznym serwisie studia.gov.pl lub na stronach uczelni. Wyjaśnianie informacji może być częścią różnych studiów i zawodów; dopiero program pokaże, jakie inne zadania i przedmioty im towarzyszą. Zapisz dwie lub trzy oferty do sprawdzenia, nawet jeśli na razie żadna nie jest Twoim faworytem. Jeśli trudno Ci je znaleźć, poproś szkolnego doradcę lub zaufaną osobę o wspólne przejrzenie możliwości.

Przykład: lubisz wyjaśniać innym trudne tematy. Możesz sprawdzić, czy interesuje Cię pedagogika — na przykład przygotowywanie zajęć i materiałów do nauki — albo dziennikarstwo, w którym poznaje się tworzenie informacji dla odbiorców. Otwórz programy wybranych uczelni i zobacz, jakie przedmioty oraz zadania pojawiają się na pierwszym roku. Zapytaj też, jak wygląda praca nad materiałem i co jeszcze obejmuje nauka. Oba kierunki są tylko propozycjami do sprawdzenia: może się okazać, że żaden nie odpowiada Twoim potrzebom.

2. Oddziel zainteresowanie od wyobrażenia o zawodzie

Ciekawa nazwa kierunku nie mówi jeszcze, jak wyglądają zajęcia. Poszukaj na stronie uczelni programu studiów i sylabusów, czyli opisów przedmiotów. Zwróć uwagę nie tylko na to, czego się uczysz, ale też jak: przez ćwiczenia, wykłady, laboratoria, projekty czy praktyki. Sprawdź sposób zaliczenia oraz przedmioty, których znaczenia jeszcze nie rozumiesz.

Jeśli myślisz o konkretnym zawodzie, osobno dowiedz się, jakie zadania wykonują pracujące w nim osoby i jakie kwalifikacje są potrzebne. Jeden kierunek może prowadzić do różnych rodzajów pracy, a niektóre zawody mają własne wymagania. Pomocny będzie poradnik jak sprawdzić zawód przed studiami.

3. Porównaj dwie lub trzy realne opcje

Wybierz dwie lub trzy możliwości — mogą to być różne kierunki, ale także ten sam kierunek na różnych uczelniach. Dla każdej sprawdź: program, zasady rekrutacji, formę i miejsce nauki, koszty oraz to, czego jeszcze nie wiesz. Jeżeli ważne są dla Ciebie dojazdy lub praca w trakcie studiów, uwzględnij je od początku.

Studia.gov.pl pomaga odnaleźć informacje o kierunkach, a system ELA pokazuje dane o losach absolwentów. Statystyki opisują grupy osób i minione okresy; nie przewidują Twojego wyniku ani nie zastępują sprawdzenia aktualnej oferty uczelni.

Jak porównać dwie możliwości, gdy obie wydają się ciekawe?

Najpierw ustal, co będzie miało znaczenie w Twoim tygodniu. Jeden program może oferować więcej zajęć praktycznych, a drugi — plan, który łatwiej połączysz z dojazdem lub pracą. Zapisz różnicę oraz źródło, z którego pochodzi informacja. Jeśli opierasz się na przypuszczeniu, oznacz je jako pytanie do sprawdzenia.

Nie musisz wiedzieć wszystkiego. Spróbuj jednak rozpoznać niewiadomą, która naprawdę może zmienić Twój wybór: wysokość kosztów, możliwość praktyk, zakres zajęć albo wymagany przedmiot maturalny. Od niej zacznij rozmowę z uczelnią lub studentem.

Jeśli zastanawiasz się nad formą zajęć, zobacz porównanie studiów dziennych i zaocznych. Gdy ważną częścią decyzji są rozmowy w domu, pomocny może być poradnik jak rozmawiać z rodzicami o studiach.

4. Zaplanuj małą próbę

Opis kierunku i rozmowa ze studentem dostarczają różnych informacji. Na dniu otwartym możesz zapytać o zadanie, które pojawia się na zajęciach; podczas wykładu zobaczysz sposób wyjaśniania tematu; własny projekt pozwoli Ci sprawdzić, co przyciąga Cię w danej dziedzinie.

Próba nie odtworzy całych studiów, ale może zmienić Twoje pytania. Wybierz taką, która jest dostępna przy Twoim czasie i budżecie. Przed wizytą przydadzą Ci się pytania na dni otwarte, a przy czytaniu programu — poradnik o sylabusach.

Gdzie w tym miejsce na talenty?

Raport CliftonStrengths może pomóc Ci przyjrzeć się sposobom myślenia i działania, ale nie wskazuje jedynego właściwego zawodu ani kierunku. Jego opis ma sens zestawiony z zainteresowaniami, doświadczeniami i warunkami, które są dla Ciebie ważne. [1] [2]

W programie MocTalentu Future raport jest punktem wyjścia do rozmowy mentoringowej. Z porad dotyczących wyboru studiów możesz korzystać także bez badania.

Na dziś wystarczy jeden krok

Wybierz informację, której najbardziej potrzebujesz, i ustal, gdzie ją znajdziesz. Może to być sprawdzenie programu albo wiadomość z pytaniem do uczelni. Gdy otrzymasz odpowiedź, zobacz, czy przybliża Cię do wyboru, czy otwiera kolejne ważne pytanie.

Czytaj dalej

Studia czy rok przerwy? Jak porównać możliwości po maturze

Przeczytaj poradnik →Artykuł 004

Jak wspierać dziecko w wyborze studiów i nie wybierać za nie?

Przeczytaj poradnik →Artykuł 002

Test Gallupa dla młodzieży — co pokazuje i co zrobić z wynikiem?

Przeczytaj poradnik →Artykuł 003